03 Ik luister

Luisteren met begrip en empathie

Ik luister

Doel

Leer kinderen om te luisteren met begrip en empathie.
Probeer anderen te begrijpen. Wees geïnteresseerd in de gedachten en ideeën van anderen. Probeer controle te houden over je eigen gedachten. Hierdoor kun je beter het standpunt van iemand anders en zijn/haar emoties begrijpen.

Lesideeën

  1. Actualiteit
  • Kijk met de kinderen op tv naar iets wat nu in de actualiteit is. Kijk bijvoorbeeld samen naar het (Jeugd)journaal.
  • Vraag de kinderen wat zij van dit nieuws vinden. Laat ieder kind apart een mening hierover vormen.
  • Voer met de klas een gesprek over het nieuws en over de standpunten die de kinderen innemen.
  • Benadruk in het gesprek dat het gaat om het begrijpen van de ander. Ze hoeven het dus niet met elkaar eens te zijn.
  • Bespreek aan het einde hoe het luisteren is gegaan. Begreep je het standpunt en de emoties van de ander? Vond je dat moeilijk, gemakkelijk?
  • Laat de kinderen elkaar feedback geven.
  • Variatie: voer een gesprek over een thema, gebeurtenis, activiteit, film of boek. Maak een video-opname van het gesprek en bekijk de opname later samen met de kinderen. Let hierbij op het luisteren naar elkaar. Bespreek daarna het luisteren naar elkaar. Wat is goed gegaan? Wat kan nog beter? Wat hebben jullie geleerd? Maak gebruik van een praatstok. [Een praatstok werd gebruikt door Indianenstammen als zij vergaderden. De spreker houdt de stok vast terwijl anderen luisteren, daarna neemt de volgende spreker de stok over.]

  1. Debat
  • Kom met een voorstel en bespreek dit met de groep.
  • Verdeel de klas in een groep die voor het voorstel is en een groep die tegen het voorstel is. Stel ook een jury in.
  • Om de beurt mogen de voorstanders en de tegenstanders hun standpunt uitleggen.
  • Aan het einde verwoorden de voorstanders het standpunt van de tegenstanders en de tegenstanders het standpunt van de voorstanders.
  • De jury heeft de taak om te kijken welke groep het beste het standpunt van de ander heeft verwoord. De jury legt ook uit waaruit dit blijkt.
  • Herhaal deze werkvorm later nog eens, geef kinderen steeds een andere rol.
  • Variatie: gebruik hierbij de vormgever ‘In je hoek’ (Fogarty, 1999). Maak gebruik van een praatstok.
  1. Luisteren
  • Stimuleer de kinderen voortdurend om goed te luisteren naar elkaar. Laat ze samenvatten wat een ander zegt of vraag ze de emoties te benoemen die ze zien of horen.
  • Variatie: maak gebruik van een praatstok.